Προβληματισμό, ωστόσο, προκαλεί στο Δ.Σ. του Κτηματολογίου η μειωμένη συμμετοχή στη συλλογή δηλώσεων, που φτάνει μόλις το 14,62%, με αποτέλεσμα να κρίνονται αναγκαίες δραστικές και άμεσες ενέργειες.

Σήμερα αναμένεται να ανακοινώσει το Κτηματολόγιο τις διαδοχικές παρατάσεις στη συλλογή δηλώσεων, που τρέχει για το 63% της χώρας. Τη σκυτάλη σε πρώτη φάση θα πάρουν η Αιτωλοακαρνανία και η Λακωνία, περιοχές στις οποίες θα παραταθεί αρχικώς η διαδικασία μέχρι τις 8 Ιουλίου. Αντίστοιχη παράταση θα λάβει και το Ηράκλειο, με νέα ημερομηνία τις 10 Ιουλίου, αλλά και η Χαλκιδική, έως τις 15 Ιουλίου. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του Ελεύθερου Τύπου, η Κάρπαθος και η Κάσος πρόκειται να αξιοποιήσουν την πρόσφατη νομοθετική πρόβλεψη για τις περιοχές που είχαν βρεθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, και έτσι θα υπάρξει και για τις συγκεκριμένες περιοχές παράταση, μέχρι τις 29 Ιουλίου.

Προβληματισμό, ωστόσο, προκαλεί στο Δ.Σ. του Κτηματολογίου η μειωμένη συμμετοχή στη συλλογή δηλώσεων, που φτάνει μόλις το 14,62%, με αποτέλεσμα να κρίνονται αναγκαίες δραστικές και άμεσες ενέργειες. Σε αυτό το πλαίσιο, πρόκειται να δοθεί παράταση επιπλέον τριών μηνών σε όλες τις περιοχές. Υπενθυμίζεται ότι η αρχική πρόβλεψη ήταν ανά περιοχή να δοθεί παράταση έως και 3 μήνες (τόσο για τους κατοίκους της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού) προκειμένου οι ιδιοκτήτες να έχουν το χρόνο και όλα τα απαραίτητα εργαλεία ώστε να συμμετάσχουν στη διαδικασία. Για τους κατοίκους του εξωτερικού, η σχετική προθεσμία είχε οριστεί στους 9 μήνες. Ωστόσο, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα και τα στοιχεία, που δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, το Κτηματολόγιο πρόκειται να παρατείνει την προθεσμία για ένα ακόμη τρίμηνο.

Όπως προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία, από τα συνολικά 12.608.580 δικαιώματα που περιλαμβάνονται στις 24 τρέχουσες συμβάσεις, έχουν συλλεχθεί μόλις 1.842.941 δηλώσεις, εκ των οποίων το 16,60% ηλεκτρονικά. Πρωτιά συμμετοχής πάντως, με 35,76%, έχουν τα νησιά Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κως και Ρόδος, ενώ τη σκυτάλη με 25,53% παίρνουν η Πρέβεζα, η Άρτα και η Λευκάδα. Ακολουθεί η Αιτωλοακαρνανία, με 17,87%, και ελάχιστα πιο χαμηλά βρίσκεται η Αρκαδία, με 17,45%. Μειωμένα επίσης είναι τα ποσοστά για Σάμο, Ικαρία και Χίο, με 9,50%, λίγο πιο κάτω βρίσκεται η Αχαΐα, με 9,12%, ενώ Βοιωτία και Φωκίδα καταλαμβάνουν το 5,13%, με το μικρότερο ποσοστό να έχει η Μαγνησία και οι Σποράδες, το οποίο είναι μόλις 3,21%.

Η τρέχουσα συλλογή δηλώσεων, που αφορά το 63% της χώρας, περιλαμβάνει αγροτικές περιοχές (περίπου 36%), αστικές περιοχές (περίπου 4%), πλήθος οικισμών με διαφορετικά χαρακτηριστικά (αραιοδομημένοι σε αγροτικές περιοχές, ορεινοί σε έντονο ανάγλυφο, παραδοσιακοί, ενεργοί και μη, νησιωτικοί κ.λπ.), δασικές εκτάσεις και υδάτινους όγκους, καθώς και νησιά και βραχονησίδες της Ελλάδας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η υποβολή της δήλωσης είναι υποχρεωτική, καθώς σε αντίθετη περίπτωση επέρχονται οι κατά το νόμο κυρώσεις, οι οποίες προβλέπουν ότι τα «αγνώστου ιδιοκτήτη ακίνητα» περιέρχονται στο Δημόσιο. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδιοκτήτες έχουν το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής, αλλά µόνο για να διεκδικήσουν αποζημίωση και όχι για την επιστροφή της κυριότητας του ακινήτου.

Όσον αφορά το κόστος της διαδικασίας, το πάγιο τέλος κτηματογράφησης είναι 35 ευρώ για κάθε δικαίωμα σε κύριο χώρο (διαμέρισμα, κατάστημα, οικόπεδο κ.λπ.). Για τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, χώροι στάθμευσης), που αποτελούν αυτοτελείς ιδιοκτησίες, δηλαδή έχουν χιλιοστά στο οικόπεδο και δεν αναφέρονται στον τίτλο ως παρακολουθήματα, το τέλος κτηματογράφησης είναι 20 ευρώ για κάθε δικαίωμα.

«Βαρόμετρο» για το αν θα δοθεί ή όχι παράταση αποτελούν τα Δωδεκάνησα (ΠΕ Καλύμνου, Καρπάθου, Κω και Ρόδου) όπου το χρονικό περιθώριο των προβλεπόμενων παρατάσεων για τη συλλογή δηλώσεων λήγει στις 20 Μαΐου 2019.

Στην κυβέρνηση ανοίγουν παράθυρο για πρόσθετη παράταση στη συλλογή δηλώσεων στο τελευταίο πρόγραμμα κτηματογράφησης. «Κάνουμε σκέψεις για νέες παρατάσεις πέραν του εξαμήνου. Αυτό όμως μπορεί να γίνει μόνο με την κατάθεση σχετικής τροπολογίας», αποκάλυψε στα «ΝΕΑ» ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Περιβάλλοντος. Κατά το ίδιο στέλεχος «αν τελικά δοθεί παράταση, το ελάχιστο χρονικό διάστημα θα είναι τουλάχιστον τρεις μήνες».

Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν καλά το θέμα, το τελευταίο πρόγραμμα κτηματογράφησης στην πλειονότητά του αφορά – κυρίως – αγροτικές περιοχές. Και εδώ έγκειται η δυσκολία του. Γιατί; Επειδή σε αυτές τις περιοχές υπάρχει μεγάλο ποσοστό ακινήτων για τα οποία δεν έχει διευθετηθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς είτε λόγω κληρονομικής διαδοχής χωρίς αποδοχή κληρονομιάς, είτε λόγω αδυναμίας εντοπισμού πολλών αγροτικών ακινήτων από ιδιοκτήτες που έχουν μεταναστεύσει σε άλλες πόλεις είτε σε άλλες χώρες αλλά και λόγω χρησικτησίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους, όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Διπλωματούχων Αγρονόμων – Τοπογράφων Μηχανικών Μιχάλης Καλογιαννάκης «πολλοί ιδιοκτήτες αποφεύγουν – μέχρι στιγμής τουλάχιστον – να πάνε να δηλώσουν την ακίνητη περιουσία τους στο Κτηματολόγιο». Και αυτός είναι ο λόγος που υπάρχει η σκέψη για νέες παρατάσεις, πέρα από το διάστημα που προβλέπει ο νόμος.

Το Βαρόμετρο

Σύμφωνα με μηχανικούς «βαρόμετρο» για το αν θα δοθεί ή όχι παράταση αποτελούν τα Δωδεκάνησα (ΠΕ Καλύμνου, Καρπάθου, Κω και Ρόδου) όπου το χρονικό περιθώριο των προβλεπόμενων παρατάσεων για τη συλλογή δηλώσεων λήγει στις 20 Μαΐου 2019 (σ.σ. η συλλογή δηλώσεων ξεκίνησε στις 19 Νοεμβρίου 2018). Ετσι, αν δοθεί νέα παράταση γι’ αυτές τις περιοχές θα δοθεί και για όλες τις υπόλοιπες.

Σημειώνεται ότι με βάση τα όσα ισχύουν, η διάρκεια της συλλογής δηλώσεων είναι τρεις μήνες για τους κατοίκους εσωτερικού και έξι μήνες για τους κατοίκους εξωτερικού. Το εξάμηνο όμως έχει γίνει στην πράξη κανόνας για όλους. Ηδη, από την ΠΟΜΙΔΑ εμμένουν στην πρότασή τους για καθολική παράταση των προθεσμιών – στις περιοχές που «τρέχει» η συλλογή δηλώσεων – έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Λήγει το εξάμηνο

Στο μεταξύ, και μέχρι να δοθεί απάντηση αν τελικά θα υπάρξει ή όχι νέα πρόσθετη παράταση, στην πλειονότητα των περιοχών που παρατάθηκε η συλλογή δηλώσεων μέχρι και τον Ιούνιο, λήγει το εξάμηνο που προβλέπεται από τον νόμο για τους κατοίκους του εσωτερικού. Αυτό σημαίνει πως οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να διακινδυνεύσουν να χάσουν τις προθεσμίες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις του Κτηματολογίου (στις 24 Απριλίου 2019) έως τις 12 Ιουνίου έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν την περιουσία τους οι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας. Για τις Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Πιερίας, Φθιώτιδας, Ευρυτανίας, Κορινθίας, Αργολίδος και Αρκαδίας η παράταση που δόθηκε είναι έως τις 18 Ιουνίου 2019. Παράλληλα, παρατείνεται έως τις 31 Μαΐου η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων διόρθωσης – ενστάσεων κατά των προσωρινών κτηματολογικών διαγραμμάτων και πινάκων της ανάρτησης στους καλλικακρατικούς δήμους Βοΐου και Σερβίων – Βελβεντού καθώς και σε 21 προκαποδιστριακούς ΟΤΑ του Δήμου Εορδαίας και 40 προκαποδιστριακους ΟΤΑ του Δήμου Κοζάνης (της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης).

Για τους κατοίκους εξωτερικού και το Δημόσιο η αντίστοιχη προθεσμία είναι η 25η Ιουνίου 2019. Σε ό,τι αφορά την αίτηση διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος, η προθεσμία υποβολής είναι μέχρι τις 10 Μαρτίου 2020. Μέχρι την ίδια ημερομηνία μπορούν να υποβάλλουν και εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Τα δικαιώματα

Στο μεταξύ, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η συλλογή δηλώσεων στο τελευταίο πρόγραμμα κτηματογράφησης. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κτηματολογίου, έχουν δηλωθεί πάνω από 1,8 εκατ. δικαιώματα από τα συνολικά 16.500.000 που περιλαμβάνονται στο νέο πρόγραμμα.

Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η προετοιμασία με όλα τα απαραίτητα έγγραφα. Μόνο έτσι οι ιδιοκτήτες μπορούν να είναι σε θέση να δηλώσουν αυτές τις λεγόμενες «δύσκολες περιπτώσεις» και να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο να χάσουν χρόνο, χρήμα και περιουσιακά στοιχεία.

Στην Αθήνα

Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται από τη Μ. Δευτέρα και η διαδικασία της προανάρτησης στον Δήμο της Αθήνας. Ολη η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά στο Διαδίκτυο και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ελέγξουν τα στοιχεία που τους αφορούν και να προβούν σε διορθώσεις.

Σύμφωνα με τον συντονιστή τού έργου της κτηματογράφησης της Αθήνας και εκπροσώπου της αναδόχου κοινοπραξίας Γιώργο Δημητρίου κατά μέσο όρο επισκέπτονται το Γραφείο Κτηματογράφησης στο Γαλάτσι (στα Ολυμπιακά Ακίνητα) 300 έως 500 ιδιοκτήτες ακινήτων, ενώ έχουν υποβληθεί ηλεκτρονικά πάνω από 700 αιτήσεις. Οι προαναφερόμενοι αριθμοί, αυξάνονται σταδιακά κατά 300 (σε ιδιοκτήτες και ηλεκτρονικές αιτήσεις) την ημέρα. Και επειδή, η προσέλευση αναμένεται να αυξηθεί μετά τις γιορτές, τόσο από το Κτηματολόγιο όσο και από την Κοινοπραξία συστήνουν προκειμένου να αποφευχθούν οι άσκοπες ουρές και η ταλαιπωρία οι αιτήσεις επανεξέτασης να γίνονται ηλεκτρονικά με τη συμπληρωμένη αίτηση και τα συνυποβαλλόμενα έγγραφα να στέλνονται στο email: proanartisi-athina.gr.

Μέχρι στιγμής, οι διορθώσεις αφορούν σε αλλαγές στη διεύθυνση κατοικίας, στην ταυτότητα ή το διαβατήριο αλλά και το τηλέφωνο επικοινωνίας. Ακολουθούν η λάθος καταγραφή των δικαιωμάτων αλλά και η μη καταχώρηση – σε ορισμένες περιπτώσεις – αρκετών δικαιωμάτων που χάθηκαν χωρίς να το γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες τους!