Με την επιτάχυνση και ολοκλήρωση του κτηματολογίου και των δασικών χαρτών θα αναγκαστούν πολλοί κάτοχοι αυθαιρέτων να «τρέξουν» και να δηλώσουν τα αυθαίρετά τους για να τα σώσουν από την κατεδάφιση.

Αυτό, όμως, που διαφαίνεται είναι ότι δεν θα υπάρξει νέος νόμος αυθαίρετων και δεν θα μπορεί να συνεχίζεται η δήλωση των κτισμάτων επ’ άπειρον. Ενδεικτικό του προβλήματος που επικρατεί είναι ότι στην χώρα υπάρχουν, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια κτίσματα με αυθαιρεσίες και οι ιδιοκτήτες τους, αναπόφευκτα, θα κληθούν αργά ή γρήγορα να… λογοδοτήσουν.

Ακόμη υπάρχουν εκατομμύρια ιδιοκτησίες με πολεοδομικές μικροπαραβάσεις και μικροαυθαιρεσίες, που κάποια στιγμή πρέπει να «τακτοποιηθούν», καθώς ο νόμος απαγορεύει κάθε δικαιοπραξία σε ακίνητο με αυθαιρεσία – κάτι που βεβαιώνει υποχρεωτικά σε κάθε π.χ. αγοραπωλησία, μηχανικός.

Επομένως διαφαίνεται ότι δεν θα δοθεί καμία παράταση στη νομιμοποίηση αυθαιρέτων μετά τη λήξη του ισχύοντος νόμου 4495/2017, που είναι η 8η Νοεμβρίου του 2019 και κάθε αυθαίρετο κτίσμα ή κατασκευές για τα οποία θα γίνεται καταγγελία ή θα εντοπίζονται μετά τις 9 Νοεμβρίου, θα κρίνεται άμεσα κατεδαφιστέο. Για αυτό το λόγο θα πρέπει άμεσα οι ιδιοκτήτες να απευθυνθούν σε μηχανικό και να δηλώσουν άμεσα το αυθαίρετό τους.

Γιατί πρέπει να δηλωθεί το αυθαίρετο σήμερα;

1. Μπορούν να το εμφανίσουν άφοβα στη δήλωση Κτηματολογίου.
2. Υπάρχει δυνατότητα εξόφλησης των προστίμων σε πολλές δόσεις.
3. Επιπλέον μείωση του προστίμου κατά 20%, για την εφάπαξ εξόφληση του.
4. Παράταση επιπλέον δύο ετών στην τακτοποίηση αυθαίρετων σε όσους αδυνατούν οικονομικά να πληρώσουν τα πρόστιμα.
5. Μείωση σε όσους έχουν μία και μοναδική κατοικία, όπως προκύπτει από το Ε9.
6. Μειώσεις από 15% έως και 30% σε πολλές ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όπως: ΑμεΑ, πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, άνεργοι, δικαιούχοι εισοδήματος κοινωνικής αλληλεγγύης, παλιννοστούντες.
7. Δυνατότητα νομιμοποίησης αυθαιρέτου σε εξαδιαιρέτου οικόπεδο χωρίς τη συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών.
8. Μείωση κατά 40% του προστίμου για κτίσματα που κτίστηκαν από το 1983 έως το 1993.
9. Εκπτώσεις έως 60% για την στατική ενίσχυση του κτιρίου, ανάλογα με την περιοχή.
10. Μείωση 30% έως 50% για τα κτίσματα που θα ολοκληρώσουν την ενεργειακή αναβάθμισή τους.
11. Μείωση έως 50% του προστίμου σε περίπτωση που δαπανώνται ποσά για την εκτέλεση εργασιών προσαρμογής των κτιρίων, που βρίσκονται εντός παραδοσιακού οικισμού.
12. Μείωση έως 65% για τα κτίσματα που επιλέξουν ταυτόχρονα δύο από τις τρεις περιπτώσεις:

α) στατική ενίσχυση

β) ενεργειακή αναβάθμιση και

γ) εργασίες προσαρμογής του κτιρίου σε παραδοσιακό οικισμό.

Ποιες άλλες εκπτώσεις γίνονται;

1. Εφόσον εκπονηθεί στατική μελέτη και χρειαστεί να γίνουν εργασίες ενίσχυσης του κτιρίου, γίνεται έκπτωση στο πρόστιμο που ξεκινά από 30% και φτάνει μέχρι το 60%, ανάλογα σε τι περιοχή σεισμικής επικινδυνότητας βρίσκεται το αυθαίρετο.
2. Επίσης 50% έκπτωση θα δοθεί σε όσα κτίσματα ολοκληρωθούν οι εργασίες προσαρμογής σε αυθαίρετα που παραβίασαν τις αρχές του πολιτιστικού περιβάλλοντος ή αφορούν διατηρητέα κτίσματα.
3. Μείωση επίσης από 30% έως 50% θα ισχύσει και για κτίσματα που προχώρησαν σε εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης. Στην περίπτωση αυτή 50% θα είναι τα μειωμένα πρόστιμα για υπερβάσεις έως 250 τ.μ σε οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες με χρήση κατοικίας και έως 500 τ.μ για άλλες χρήσεις. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, η έκπτωση θα είναι 30%.

Ποιο είναι το παράβολο και σε πόσες δόσεις μπορεί να γίνει η αποπληρωμή του;

Για να υπαχθεί κάποιος στο νόμο θα πρέπει να καταβάλλει ένα παράβολο. Το ύψος των παραβόλων εξαρτάται από το μέγεθος της αυθαιρεσίας και διαμορφώνεται ως εξής:

• Έως 10 τ.μ., παράβολο 250 ευρώ
• Άνω των 100 έως 500 τ.μ., παράβολο 500 ευρώ
• Άνω των 500 έως και 2.000 τ.μ., παράβολο 1.000 ευρώ
• Άνω των 2.000 τ.μ. και έως 5.000 τ.μ., παράβολο 4.000 ευρώ
• Άνω των 5.000 τ.μ., παράβολο 10.000 ευρώ).

Ο ιδιοκτήτης του αυθαιρέτου μπορεί να αποπληρώσει το πρόστιμο ακόμα και σε 100 δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 50 ευρώ. Επίσης όποιος καταβάλει εφάπαξ το πρόστιμο έχει έκπτωση 20% επί του προστίμου.

Ποιες είναι οι ομάδες πολιτών που ωφελούνται με επιπλέον έκπτωση;

1. Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά με τις ανωτέρω ιδιότητες
2. Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και πρόσωπα που επιβαρύνονται φορολογικά από πρόσωπα με τις ανωτέρω ιδιότητες
3. Πολύτεκνοι
4. Τρίτεκνοι
5. Μακροχρόνια άνεργοι
6. Μονογονεϊκές οικογένειες
7. Άτομα τα οποία είναι δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης
8. Παλιννοστούντες ομογενείς, που έχουν εγγραφεί στα δημοτολόγια δήμου
9. Μόνιμοι κάτοικοι της Θράκης, καθώς και για τα ακίνητα αυτών στη Θράκη

Τι κερδίζουν επιπλέον όσοι δηλώσουν τα αυθαίρετά τους;

Δεν οφείλονται αναδρομικά ασφαλιστικές εισφορές (ΙΚΑ κτλ.) και φόρο. Επίσης το κτίσμα εξαιρείται από την κατεδάφιση και ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να κάνει και οποιαδήποτε δικαιοπραξία, όπως πώληση, μεταβίβαση, ενοικίαση κ.λπ., αλλά και άλλες εργασίες όπως: ενεργειακής αναβάθμισης με το πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ οίκον», συντήρησης ή επισκευής του ακινήτου.

Πότε αρχίζει η κατεδάφιση;

Τυπικά, σύμφωνα με τα όσα ισχύουν σήμερα, ο νόμος για την τακτοποίηση αυθαιρέτων «λήγει» στις 9 Νοεμβρίου 2019. Αυτό σημαίνει ότι θα κατεδαφίζονται με συνοπτικές διαδικασίες όλα τα αυθαίρετα κτίσματα και κατασκευές που θα εντοπίζονται από τους ελεγκτές δόμησης.

Τι γίνεται με τα νέα αυθαίρετα;

Δεν μπορούν να υπαχθούν στο νόμο και να τακτοποιηθούν αυθαίρετα, που κτίστηκαν μετά τις 28 Ιουλίου του 2011. Όσοι έχτισαν μετά από αυτή την ημερομηνία, τα αυθαίρετά τους δεν νομιμοποιούνται και είναι άμεσα κατεδαφιστέα. Μάλιστα, για τα αυθαίρετα που θα καταγράφονται από τις αρμόδιες αρχές, θα επιβάλλονται στους ιδιοκτήτες τους «τσουχτερά» πρόστιμα για την ανέγερση και τη διατήρηση τους. Επιπλέον, προβλέπονται και ποινικές κυρώσεις σε όσους έχουν διαπράξει σοβαρές πολεοδομικές παραβάσεις, διότι προσέβαλαν το περιβάλλον. Για να σταματήσουν τα πρόστιμα θα πρέπει ο ιδιοκτήτης αυθαιρέτου να κατεδαφίσει μόνος του το αυθαίρετό του, με τη διαδικασία της «ΑΥΤΟΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗΣ».

Τι γίνεται με την νομιμοποίηση των δασικών αυθαιρέτων;

-Με τον ισχύοντα νόμο απαγορεύεται η τακτοποίηση αυθαιρέτων μέσα σε δάσος. Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος με ειδική ρύθμιση, που θα φέρει προς ψήφιση στη Βουλή στα τέλη Αυγούστου, θα δοθεί η δυνατότητα της τακτοποίησης των αυθαιρέτων με την καταβολή προστίμων ανάλογα με τα τετραγωνικά μέτρα του αυθαιρέτου, το έτος κατασκευής και την Τιμή Ζώνης της περιοχής. Προϋπόθεση, όμως, είναι τα αυθαίρετα να βρίσκονται εντός των οριστικών περιγραμμάτων των οικιστικών πυκνοτήτων, όπως αυτά θα εγκριθούν από το Κτηματολόγιο. Δεν θα τακτοποιούνται αυθαίρετα, που βρίσκονται εντός αιγιαλού, ζώνης παραλίας, σε ρέματα, κρίσιμη παράκτια ζώνη, σε αρχαιολογικό χώρο, περιοχές προστασίας π.χ. NATURA και αναδασωτέες εκτάσεις.

Τι ισχύει με τα αυθαίρετα που έχουν κριθεί οριστικά κατεδαφιστέα;

Με τροπολογία που πρόσφατα ψηφίστηκε από τη Βουλή, αναστέλλεται η προθεσμία κατεδαφίσεων αυθαίρετων κατασκευών μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 2019, ούτως ώστε η κατεδάφιση των αυθαιρέτων να γίνει μετά την αιχμή της τουριστικής περιόδου. Μετά τη λήξη της προθεσμίας θα γίνει κατεδάφιση των κατασκευών που εμπίπτουν στη ρύθμιση, με αυστηρή παρακολούθηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες, και για αυτό το ΥΠΕΝ δεσμεύεται. Διευκρινίζεται, τέλος, ότι η ρύθμιση καταλαμβάνει μόνο το τρέχον έτος, ενόψει της μόνιμης και γενικής ρύθμισης του ζητήματος που θα ακολουθήσει σε επόμενο νομοσχέδιο.

Η Ψηφιακής Τράπεζας Γης (ΨΤΓ) ως πλατφόρμα ηλεκτρονικής – απρόσωπης αγοράς και πώλησης δικαιωμάτων δόμησης θα λειτουργήσει ως μηχανισμός αποζημίωσης δικαιούχων χωρίς κόστος για το Δημόσιο και ταυτόχρονα θα δημιουργεί πόρους για πράσινα έργα. Πωλητές και αγοραστές θα έχουν τη δυνατότητα να καταχωρήσουν τα ακίνητά τους στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης, μέσω της οποίας η μεταφορά συντελεστή δόμησης θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και ως εκ τούτου δεν θα επιτρέπει την οποιαδήποτε απευθείας επαφή μεταξύ πωλητών και αγοραστών, ούτε την ουσιαστική ανάμειξη δημοσίων φορέων.

Η θεσμοθέτηση της ΨΤΓ εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας και ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αγορά εργασίας και την οικονομία γενικότερα και στη διευκόλυνση των επενδύσεων σε δημόσια ακίνητα τα οποία παραχωρούνται σε ιδιώτες. Παράλληλα, η ΨΤΓ θα δώσει τη δυνατότητα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες να ανακαινίσουν ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, αποτελεί εργαλείο (το οποίο επιλύει το πρόβλημα της εξασφάλισης χρηματοδότησης) στους δήμους ώστε να προχωρήσουν απαλλοτριώσεις για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων (πάρκων κλπ), προσφέρει τη δυνατότητα στους κατόχους αυθαιρέτων να αγοράσουν τον αναγκαίο συντελεστή δόμησης για να αποφύγουν την κατεδάφιση και επιλύει το πρόβλημα της αποζημίωσης των οικοδομικών συνεταιρισμών.

Η Τράπεζα Γης και η μεταφορά συντελεστή δόμησης ως έννοιες υφίστανται, αλλά ουσιαστικά είναι ανενεργές έπειτα και από παρέμβαση του ΣτΕ (Συμβούλιο της Επικρατείας) για λόγους χωροταξικού σχεδιασμού. Με άλλα λόγια, υπάρχουν δικαιώματα δόμησης, διαθέσιμος συντελεστής, που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί από τους ιδιοκτήτες του. Επίσης με βάση τον ισχύοντα νόμο για τα αυθαίρετα οι ιδιοκτήτες τους υποχρεούνται να αγοράσουν συντελεστή δόμησης, ώστε υπό προϋποθέσεις να αποφύγουν την κατεδάφιση και την ίδια στιγμή το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει επιβάλλει στο κράτος να αποζημιώσει οικοδομικούς συνεταιρισμούς που έχουν χάσει το δικαίωμα δόμησης σε δασικές εκτάσεις μετά το 1975.

Οι πωλητές και οι αγοραστές της Ψηφιακής Τράπεζας Γης

Οι εν δυνάμει πωλητές συντελεστή δόμησης στην ΨΤΓ μεταξύ άλλων είναι: Οι ιδιοκτήτες διατηρητέων με τίτλους συντελεστή. Οι ιδιοκτήτες των άλλων διατηρητέων που δεν έχουν τίτλους. Βάσει επίσης εκτιμήσεων μόνον 1 στους 10 ιδιοκτήτες έχει τίτλο συντελεστή. Οι ιδιοκτήτες δεσμευμένων κοινόχρηστων χώρων (απαλλοτριώσεις) που πρέπει να αποζημιωθούν αλλά δεν υπάρχουν χρήματα. Πρώην στρατόπεδα και εκτάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων, παλαιά κτήρια του δημοσίου προς απόσυρση, περιοχές (με δημόσια ή ιδιωτική περιουσία) που επιβάλλονται περιορισμοί δόμησης και ακίνητα οικοδομικών συνεταιρισμών σε δασικές εκτάσεις που χρήζουν αποζημίωσης από το δημόσιο.

Εν δυνάμει αγοραστές συντελεστή δόμησης μεταξύ άλλων είναι: Οι επενδυτές με Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων ΕΣΧΑΔΑ που έχουν ως νομική προϋπόθεση υλοποίησης της επένδυσης την αγορά συντελεστή. Οι υφιστάμενες ιδιοκτησίες στις ΖΥΣ και άλλες περιπτώσεις (αποκλίσεις εμβαδού, κίνητρα νόμων κλπ) καθώς και οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων της κατηγορίας 5 των νόμων περί αυθαιρέτων (ν4178/2013, ν4495/2017 – παντελώς αυθαίρετα ή με πολύ μεγάλες υπερβάσεις) που έχουν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση για 30 χρόνια και έχουν υποχρέωση αγοράς συντελεστή για την τακτοποίησή τους, εφόσον ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός. Πρόκειται για το 35% περίπου των δηλώσεων αυθαιρέτων δηλαδή περίπου 400.000 ακίνητα μέχρι σήμερα. Βάσει εκτιμήσεων υφίσταται ανάγκη για συντελεστή δόμησης τουλάχιστον 5 εκατ. τ.μ.

Η διαδικασία

Ως προς τη διαδικασία που θα γίνεται η συναλλαγή, για κάθε ακίνητο -«πωλητή» θα εκδίδεται ηλεκτρονικά τίτλος μεταφοράς (υπερβάλλοντος) συντελεστή δόμησης από το υπουργείο Περιβάλλοντος και θα καταχωρείται στην ΨΤΓ με την αξία του να υπολογίζεται βάσει τιμής ζώνης στην περιοχή που βρίσκεται και τα τετραγωνικά του.

Ο αγοραστής καταχωρεί τον ζητούμενο συντελεστή δόμησης, για ακίνητο που βρίσκεται σε Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) και το σύστημα αντιστοιχεί ηλεκτρονικά τον συντελεστή πωλητών και αγοραστών, κατά προτεραιότητα εντός του ιδίου δήμου. Η αξία που χρηματοδοτεί τη λειτουργία της ΨΤΓ δημιουργείται από τη διαφορά μεταξύ προσφερόμενης και ζητούμενης ποσότητας αλλά και της διαφοράς μεταξύ αξιών στις τιμές ζώνης κλπ.

Ειδικά ως προς τα διατηρητέα το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο ιδιοκτήτης τους αρχικά λαμβάνει το 30% της αξίας του συντελεστή δόμησης που πουλά και το υπόλοιπο 70% με την περάτωση και πιστοποίηση των εργασιών.

Ο αγοραστής λαμβάνει το συντελεστή που αγόρασε και ο αντίστοιχος συντελεστής διαγράφεται από το ακίνητο προσφοράς και όλα εκτελούνται με αντίστοιχες εγγραφές στο κτηματολογικό γραφείο ή υποθηκοφυλακείο. Για κάθε μεταφορά συντελεστή δόμησης που πραγματοποιείται μέσω της ΨΤΓ προβλέπεται η υποχρέωση καταβολής από πωλητές και αγοραστές ποσού ίσου με το 5% της αντικειμενικής αξίας του μεταβιβαζόμενου συντελεστή δόμησης, το οποίο διατίθεται σε ειδικό λογαριασμό του Πράσινου Ταμείου για τη χρηματοδότηση δράσεων περιβαλλοντικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης, με αποκλειστικό δικαιούχο το δήμο όπου βρίσκεται το ακίνητο υποδοχής συντελεστή δόμησης.

Παράλληλα οι 325 δήμοι της χώρας, στο πλαίσιο των νέων Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (ΤΧΣ) που θα πρέπει να εκπονήσουν εντός των επομένων 3 ετών, ορίζουν τουλάχιστον μία ή δύο περιοχές ή όσες κρίνονται απαραίτητες, ως Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ). Στις ΖΥΣ θα επιτρέπεται η μεταφορά συντελεστή και θα προβλέπεται μειωμένη κάλυψη, αύξηση ύψους και συντελεστή δόμησης. Ένας δήμος έχει το δικαίωμα να ορίσει ΖΥΣ και πριν την ολοκλήρωση του ΤΧΣ.

Συνοπτικά:

• Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης θα δώσει τη δυνατότητα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες να ανακαινίσουν ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα.
• Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης αποτελεί εργαλείο (επιλύει και το πρόβλημα της εξασφάλισης χρηματοδότησης)  για τους δήμους ώστε να προχωρήσουν απαλλοτριώσεις για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων (πάρκων κ.λπ.).
• Επιπλέον προσφέρει τη δυνατότητα στους κατόχους αυθαιρέτων να αγοράσουν τον αναγκαίο συντελεστή δόμησης για να αποφύγουν την κατεδάφιση και επιλύει το πρόβλημα της αποζημίωσης των οικοδομικών συνεταιρισμών.

Στο πλαίσιο αυτού του μέτρου θα μπορούν να αξιοποιηθούν και παλαιοί τίτλοι μεταφοράς συντελεστή δόμησης.

• Επίσης, προβλέπεται η δημιουργία ενιαίου ψηφιακού χάρτη, ώστε ο κάθε επενδυτής να γνωρίζει τους περιβαλλοντικούς και άλλους όρους που ισχύουν στην περιοχή όπου ενδιαφέρεται να υλοποιήσει την επένδυσή του.

Δεύτερη ευκαιρία για τους ιδιοκτήτες 400.000 και πλέον αυθαιρέτων με πολύ μεγάλες παραβάσεις και για τα οποία προβλέπεται κατεδάφιση έπειτα από 30 χρόνια αναμένεται να δώσει η Ψηφιακή Τράπεζα Γης μέσω της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης.

Η Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης είναι ένας θεσμός δεκαετιών, αλλά έμενε συνέχεια στον «πάγο».

Όλα αυτά τα χρόνια έχουν εκδοθεί τίτλοι µεταφοράς συντελεστή από διατηρητέα, µνηµεία και ρυµοτοµούµενα ακίνητα που αντιστοιχούν σε πάνω από 1.100.000 τ.µ., με την αξία των οποίων να εκτιµάται ότι υπερβαίνει τα 185 εκατ. ευρώ.

Μάλιστα, τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος δείχνουν πως έχουν εκδοθεί 244.000 τίτλοι από διατηρητέα και 184.000 τίτλοι από ρυμοτομούμενα ακίνητα.

Παρόλα αυτά, το γεγονός ότι η διαδικασία δεν προχώρησε ποτέ στην πράξη, έχει ως αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες αυτοί να έχουν μεν τους τίτλους αλλά να μην τους έχει δοθεί η δυνατότητα να αποζημιωθούν.

Tο σκεπτικό δημιουργίας της ΜΣΔ ήταν να καλυφθούν οι περιπτώσεις ακινήτων των οποίων ο ιδιοκτήτης δεν επιτρέπεται να αξιοποιήσει ολόκληρο το συντελεστή που ισχύει για την περιοχή. Απ’ αυτές τις κατηγορίες ακινήτων µπορεί να ζητήσει την έκδοση τίτλου Μεταφοράς Συντελεστή Δόµησης, ο οποίος θα του δίνει το δικαίωµα να µεταφέρει ή να μεταβιβάσει σε τρίτο τον υπόλοιπο συντελεστή του ακινήτου του.

Το εν λόγω δικαίωμα αποζημίωσης αφορά σε ιδιοκτήτες διατηρητέων, πρώην στρατόπεδα, ρυμοτομούμενα ακίνητα κλπ ενώ ωφελούμενοι θα είναι κυρίως όσοι έχουν αυθαίρετα με μεγάλες παραβάσεις που υπερβαίνουν το 40% και στερούνται οικοδομικής άδειας.

Ειδικότερα, αφορά την 5η κατηγορία αυθαιρέτων, που έχουν εξαιρεθεί από την κατεδάφιση για 30 χρόνια και έχουν υποχρέωση αγοράς συντελεστή για τη νομιμοποίησή τους, εφόσον ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός.

Πρόκειται σταθερά για το 35% περίπου των δηλώσεων τακτοποίησης. Η ανάγκη για διαθέσιμο συντελεστή εκτιμάται σε 5-10 εκ. τ.μ. συνολικά.