Νέα καταληκτική ημερομηνία η 31η Δεκεμβρίου 2020 για τους περίπου 15.000 ιδιοκτήτες, των οποίων οι προθεσμίες διόρθωσης των αρχικών εγγραφών στο Κτηματολόγιο έληξαν μέχρι τον Νοέμβριο του 2018 και ήταν στον αέρα.

Πρόκειται για τις 21 περιοχές για τις οποίες η προθεσμία έληγε το 2017 αλλά και για τις 14 περιοχές για τις οποίες η προθεσμία έληξε μεταξύ 2 Οκτωβρίου και 19 Νοεμβρίου 2018.

Παράλληλα, δίνεται οριζόντια παράταση 1 έτους για όσες κτηματογραφήθηκαν από το 2008 και έπειτα.

Σημειώνεται ότι για τα συγκεκριμένα προγράμματα, χαρακτηρίζονταν ως «αγνώστου ιδιοκτήτη ακίνητα» όταν συμπληρώνονταν 7 έτη από την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογικού Γραφείου. Με νομοθετική ρύθμιση πλέον θα λήγουν κάθε τέλος του έτους κατά το όποιο συμπληρώνονται 8 χρόνια.

Μετά το πέρας της νέας προθεσμίας αν οι ιδιοκτήτες δεν κινήσουν τις σχετικές διαδικασίες, θα έχουν το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής αλλά µόνο για να διεκδικήσουν αποζημίωση και όχι για την επιστροφή της κυριότητας του ακινήτου.

Στο κόκκινο βρίσκονταν 20 περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης αλλά και 91 ακόμα σε όλη την χώρα. Μεταξύ αυτών, κίνδυνος υπήρχε σε Αιτωλία και Ακαρνανία, Αργολίδα, Αρκαδία, Αρτα, Πάτρα, Δράμα, Πάτμο, Αλεξανδρούπολη, Χαλκίδα, Ζάκυνθο, Ηλεία, Ημαθία, Θεσπρωτία, Καβάλα, Καστοριά, Κεφαλληνία, Κιλκίς, Κοζάνη, Κυκλάδες, Λακωνία, Λάρισα, Λευκάδα, Μαγνησία, Μεσσηνία, Ξάνθη Πιερία, Πρέβεζα, Ροδόπη, Τρίκαλα, Φθιώτιδα και Φλώρινα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, ο αριθµός των ακινήτων που εμφανίζονται… ορφανά ή έχουν δηλωθεί µε σφάλµατα ανέρχεται σε 171.552, εκ των οποίων τα περίπου 35.000 είναι κτίσµατα.

Τα περισσότερα από τα ακίνητα που περιλαµβάνονται στη λίστα «αγνώστου ιδιοκτήτη» είναι µικρής έκτασης, µε το 58% να µην ξεπερνά το 1 στρέµµα. Παράλληλα, εντάσσονται και γεωτεµάχια µεγάλης έκτασης, τα οποία εκτιμάται πως είναι νεκροταφεία, γήπεδα κτλ και φτάνουν τα 24.500 στρέμματα.

Σημειώνεται ότι για τα προγράµµατα κτηµατογράφησης της περιόδου 1997-1999 ο χαρακτηρισµός «αγνώστου ιδιοκτήτη» προσδίδεται σε ένα ακίνητο εφόσον δεν δηλώθηκε για 15 χρόνια (14 της αρχικής προθεσµίας συν 1 της παράτασης), ενώ για τα προγράµµατα από το 2008 και µετά ως «αγνώστου» χαρακτηρίζονται όσα δεν έχουν δηλωθεί 7 χρόνια µετά την έναρξη της λειτουργίας του Κτηµατολογικού Γραφείου σε κάθε περιοχή.

Η κτηματογράφηση για τη δημιουργία του κτηματολογίου, όπως γνωρίζουν οι πολίτες, έχει επεκταθεί πλέον στο σύνολο σχεδόν της χώρας. Οι πολίτες καλούνται να υποβάλουν δηλώσεις ιδιοκτησίας, σε περιοχές κυρίως αγροτικές, και στις οποίες, σε αρκετές περιπτώσεις, καθίσταται δύσκολη η συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων, που πρέπει να υποβληθούν με τη δήλωσή τους. Προκειμένου οι πολίτες να διευκολυνθούν, δίνονται στη συνέχεια διευκρινίσεις σχετικά με τα σημαντικότερα ζητήματα, που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν, ώστε να υποβάλουν εγκαίρως τη δήλωσή τους.

Δήλωση δικαιωμάτων με αιτία κτήσης κληρονομιά

Οι δικαιούχοι που έχουν αποκτήσει με κληρονομιά από τους προγόνους τους ακίνητα για τα οποία δεν έχουν συντάξει και μεταγράψει πράξη αποδοχής κληρονομιάς οι ίδιοι ή και οι γονείς τους, μπορούν να υποβάλουν δήλωση στο κτηματολόγιο, συνυποβάλλοντας τα έγγραφα με τα οποία στοιχειοθετείται το κληρονομικό τους δικαίωμα, ακόμα και πριν τη σύνταξη της πράξης αποδοχής κληρονομιάς.

• ληξιαρχική πράξη θανάτου,
• πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών,
• πιστοποιητικό περί μη αποποίησης,
• ο τίτλος κτήσης του αποβιώσαντος, εφόσον υφίσταται, και
• στην περίπτωση που υπάρχει διαθήκη, αντίγραφο της δημοσιευμένης διαθήκης και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης, ή στην περίπτωση που δεν υπάρχει διαθήκη, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών, με αφορμή την δημοσίευση στο ΦΕΚ 78 Α΄24-5-2019, της εξουσιοδότησης στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να δύναται να παρατείνει την προθεσμία υποβολής εμπρόθεσμων δηλώσεων για χρονικό διάστημα έως έξι (6) μηνών, οφείλει να ενημερώσει τόσο τους συναδέλφους μηχανικούς όσο και του πολίτες για τα εξής:

Η αναφορά στο πιο πάνω ΦΕΚ της δυνατότητας, με απόφαση Υπουργού, να παρατείνεται η συλλογή εμπρόθεσμων δηλώσεων έως έξη (6) μήνες, δεν σημαίνει για κανέναν απολύτως λόγο και αυτόματη παράταση των εν εξελίξει μελετών.

Για να εφαρμοστεί η εν λόγω διάταξη θα πρέπει να εκδοθεί σχετική Υπουργική Απόφαση και αυτή να δημοσιευτεί σε ΦΕΚ.

Μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί Υπουργική Απόφαση για παράταση μελέτης κτηματογραφησης και δεν είναι γνωστό αν θα εκδοθεί. Τα δε κριτήρια έκδοσης ή μη δεν έχουν αποσαφηνιστεί.

Επειδή όμως το Εθνικό Κτηματολόγιο αποτελεί το σημαντικότερο αναπτυξιακό εργαλείο, ένα πραγματικά θεμελιώδες έργο για την Ελλάδα, που δημιουργεί πολύ σημαντικά οφέλη για τον πολίτη, την εθνική οικονομία και την προστασία του περιβάλλοντος και επίσης μια σημαντική κληρονομιά που οφείλουμε στις επόμενες γενεές και η επιτυχία του εξαρτάται εν πολλοίς από την συμμετοχή των πολιτών.

Επειδή υποχρέωση υποβολής δήλωσης έχουν όλοι δικαιούχοι (φυσικά και νομικά πρόσωπα) εγγραπτέων δικαιωμάτων και σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης ιδιοκτησίας από τους ενδιαφερόμενους, απαγορεύεται κάθε δικαιοπραξία επί του ακινήτου και εντός διαστήματος επτά (7) ετών από την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου, οπότε οι αρχικές εγγραφές οριστικοποιούνται τα εγγραπτέα δικαιώματα άγνωστου ιδιοκτήτη περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο και είναι δικαστικά απρόσβλητα.

Επειδή σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία εάν δεν υποβληθεί δήλωση ιδιοκτησίας εμπρόθεσμα, προβλέπεται η επιβολή προστίμου ανάλογα με το είδος και την αξία των ακινήτων.

Είμαστε υποχρεωμένοι, ως ο αρμόδιος επιστημονικός φορέας, να επιστήσουμε την προσοχή στους πολίτες και επαγγελματίες, που δεν έχουν προβεί στην δήλωση των εγγραπτέων δικαιωμάτων στις περιοχές που είναι υπό Κτηματογράφηση να το πράξουν άμεσα, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί καμία απολύτως παράταση, σε εφαρμογή του ΦΕΚ 78 Α΄24-5-2019.

Παρατείνεται, μετά από απόφαση του Ελληνικού Κτηματολογίου, η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού,  στις περιοχές του Ηρακλείου, της Μεσσηνίας, της Βοιωτίας και της Φωκίδας, όπως αναφέρονται αναλυτικά πιο κάτω.  Όσοι έχουν ακίνητη περιουσία στις εν λόγω περιοχές καλούνται να υποβάλουν δήλωση της ακίνητης περιουσίας τους στο Γραφείο Κτηματογράφησης της περιοχής που βρίσκεται το ακίνητό τους ή και ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας www.ktimatologio.gr.

Διευκρινίζεται πως στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας υλοποιούνται δύο μελέτες, στις οποίες ισχύουν διαφορετικές προθεσμίες. Για τη μία μελέτη (ως φαίνεται αναλυτικά παρακάτω) η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού είναι  η 10η Ιουνίου 2019και για τους κάτοικους εξωτερικού η 10^η Σεπτεμβρίου 2019. Για τη δεύτερη μελέτη (ως φαίνεται αναλυτικά παρακάτω) η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού είναι  μέχρι η 8η Ιουλίου 2019,   και για τους κάτοικους εξωτερικού η 7^η Οκτωβρίου 2019.

Διευκρινήσεις για τη δυνατότητα παροχής παρατάσεων των δηλώσεων στο Κτηματολόγιο έδωσε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Γιώργος Δημαράς, απαντώντας την Παρασκευή 17 Μαΐου σε σχετική επίκαιρη ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή από τον Βουλευτή της Ν.Δ. κο Αθανάσιο Μπούρα. Ειδικότερα, ο Γ. Δημαράς τόνισε ότι σε κάθε περίπτωση το Υπουργείο Περιβάλλοντος γνωρίζει και κατανοεί τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σε αρκετές περιπτώσεις οι πολίτες, ιδίως στην περιφέρεια, στη συγκέντρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών προκειμένου να δηλώσουν τις ιδιοκτησίες τους στο Κτηματολόγιο. «Για το λόγο αυτό», υπογράμμισε ο Υφυπουργός, «το Υπουργείο έκανε δεκτή τροπολογία που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή με την οποία δίνεται η δυνατότητα στον Υπουργό να δίνει, όπου απαιτείται και συνεκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, παράταση υποβολής δηλώσεων έως και έξι (6) μήνες πέραν της ήδη προβλεπόμενης τρίμηνης παράτασης».

Στο σημείο αυτό τόνισε ο Γ. Δημαράς πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή από τους πολίτες καθώς η παράταση με μέγιστο όριο τους έξι μήνες δεν είναι σε καμία περίπτωση μία γενική παράταση. Αντίθετα, θα αφορά πολύ συγκεκριμένες περιοχές για τις οποίες ο Υπουργός θα κρίνει κάθε φορά την ύπαρξη ιδιαίτερων συνθηκών και προβλημάτων που θα καθιστούν την παροχή παράτασης, μέσω συγκεκριμένων Υπουργικών Αποφάσεων, επιβεβλημένη. «Οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν», τόνισε ο Υφυπουργός, «ότι το Υπουργείο δεν πρέπει να δώσει μία γενική παράταση στην προθεσμία υποβολής δηλώσεων στο Κτηματολόγιο καθώς οι συμβάσεις με τα Γραφεία Κτηματογράφησης λήγουν σε συγκεκριμένο χρόνο και οι παρατάσεις επιφέρουν μεγάλη οικονομική επιβάρυνση». Συνεπώς, ανέφερε ο Γ. Δημαράς, «είναι επιβεβλημένο οι πολίτες να κάνουν τις δηλώσεις των ιδιοκτησιών τους μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες, να υποβάλουν τη δήλωσή τους ακόμα και αν δεν έχουν καταρχήν όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να πάρουν προθεσμία κατάθεσης των υπόλοιπων δικαιολογητκών σε συγκεκριμένο χρόνο. Σε αντίθετη περίπτωση οι εκπρόθεσμες δηλώσεις κοστίζουν στους πολίτες, καθώς μετά την προθεσμία λήξης και για μία επταετία θα απαιτούνται δικαστικές αποφάσεις και έξοδα δικηγόρων και τοπογράφων. Επιπλέον, «οι περιουσίες που δεν θα δηλωθούν θα χαθούν», δήλωσε ο Γ. Δημαράς «και αυτό πρέπει να το γνωρίζουν οι πολίτες».

Τέλος, ο Υφυπουργός σημείωσε τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί από το 2015 στο Κτηματολόγιο καθώς πλέον κτηματογραφείται σχεδόν ολόκληρη η Χώρα και υπογράμμισε τη μεγάλη σημασία που έχει για την Πατρίδα η ολοκλήρωσή του, καθώς όπως ανέφερε «το Κτηματολόγιο συνδέεται άμεσα με την Παραγωγική Ανασυγκρότηση της Χώρας».

Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κτηματολογίου παρατείνεται κατά τρεις μήνες η προθεσμία υποβολής δήλωσης μόνο για τους κατοίκους εξωτερικού και το Ελληνικό Δημόσιο, σε όλες τις περιοχές της χώρας που βρίσκονται σε διαδικασία συλλογής δήλωσης, οι οποίες αναφέρονται στον παρακάτω πίνακα.

Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΝΠΔΔ «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» παρατείνεται η προθεσμία υποβολής δήλωσης, μόνο για τους κατοίκους εσωτερικού, στους προκαποδιστριακούς ΟΤΑ:Ολύμπου, Μεσοχωρίου, Σπόων, Βωλάδας, Απερίου, Όθους, Πυλών, Καρπάθου, Μενετών, Αρκάσας του Καλλικρατικού Δήμου Καρπάθου και Κάσου του Καλλικρατικού Δήμου Κάσου, της Περιφερειακής Ενότητας Καρπάθου, μέχρι την 29η Ιουλίου 2019, λόγω κήρυξης των περιοχών σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Παράταση έως έξι μήνες για  την υποβολή των δικαιολογητικών κτηματογράφησης δίνει η κυβέρνηση κάνοντας αποδεκτή βουλευτική τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή και φέρει την υπογραφή 13 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ.

Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται πως «δεδομένης της δυσκολίας των πολιτών να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την υποβολή δηλώσεων εγγραπτέων δικαιωμάτων, στο πλαίσιο της κτηματογράφησης που διενεργείται σε όλη την Επικράτεια, με την προτεινόμενη ρύθμιση δίδεται η δυνατότητα στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να χορηγεί παράταση εως 6 μήνες, πέραν της ήδη προβλεπόμενης τρίμηνης παράτασης που χορηγείται με αποφάσεις του «Ελληνικό Κτηματολόγιο».