Από το γραφείο Τύπου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:

Ενεργοποιείται τη Δευτέρα 16 Σεπτεμβρίου και ώρα 12:00 η πλατφόρμα για την ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων για τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον», το οποίο παρέχει επιχορηγήσεις και άτοκα δάνεια για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του Προγράμματος https://exoikonomisi.ypen.gr/ και την σχετική υποσελίδα για τον Β’ Κύκλο https://exoikonomisi-b.ypen.gr/

Εκεί παρέχονται αναλυτικές Οδηγίες για την υποβολή της αίτησης καθώς και άλλες χρήσιμες πληροφορίες μέσα από τον Οδηγό Εφαρμογής και τα Παραρτήματα του Β’ κύκλου του Προγράμματος, στις Συχνές Ερωτήσεις, στα Τεχνικά Εγχειρίδια Εισαγωγής Στοιχείων στο Πληροφοριακό Σύστημα

Για ερωτήσεις που αφορούν στο πρόγραμμα και στη διαδικασία υποβολής της αίτησης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στο τηλέφωνο 210 3000877 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση infoekoii@etean.com.gr

Ειδικά για τεχνικά προβλήματα στην υποβολή της αίτησης οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στα τηλέφωνα 211 1001616 και 2310 804004 ή στην διεύθυνση support.ekoii@exoikonomisi2-ypen.gr

Η έναρξη του Β’ κύκλου της ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων θα γίνει τμηματικά ανά ομάδα περιφερειών ξεκινώντας στις 16 Σεπτεμβρίου και μέχρι την κάλυψη των διαθέσιμων πόρων ανά Περιφέρεια.

O προϋπολογισμός του Β’ Κύκλου ανέρχεται σε 275 εκατ. ευρώ και αναμένεται να ενταχθούν πάνω από 25.000 αιτήσεις.

Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν – Επιλέξιμες κατοικίες

Δικαίωμα συμμετοχής στο Πρόγραμμα έχουν μόνο φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπράγματο δικαίωμα σε επιλέξιμη κατοικία.

Η επιχορήγηση του προγράμματος θα δοθεί με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια του φορολογικού έτους 2018 (εκκαθαρισμένες δηλώσεις φορολογίας). 

Επιλέξιμες κατοικίες είναι η μονοκατοικία, η πολυκατοικία καθώς και το μεμονωμένο διαμέρισμα, όπως αυτά ορίζονται στον Οδηγό Εφαρμογής.

Για να κριθεί μια κατοικία ως επιλέξιμη πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1) του προσώπου που τη χρησιμοποιεί.
• Υφίσταται νόμιμα.
• Έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Δ.
• Δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα.

Εισοδηματικές κατηγορίες – Ποσοστά επιχορήγησης

Οι εισοδηματικές κατηγορίες στις οποίες οι αιτούντες (ωφελούμενοι του προγράμματος) κατατάσσονται και λαμβάνουν επιχορήγηση είναι:

Επιλέξιμες παρεμβάσεις – Προϋπολογισμός-Κίνητρα

Επιλέξιμες είναι οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μετά την έκδοση της πρώτης ενεργειακής επιθεώρησης (ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας).

Οι παρεμβάσεις υποβάλλονται βάσει των συστάσεων του Ενεργειακού Επιθεωρητή και αφορούν αποκλειστικά στις ακόλουθες κατηγορίες επιλέξιμων παρεμβάσεων:

• Αντικατάσταση Κουφωμάτων
• Τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης
• Σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).

Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός παρεμβάσεων ανά αίτηση ωφελούμενου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 250 € ανά τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας κύριας χρήσης της κατοικίας, με μέγιστο κόστος παρεμβάσεων ανά κατοικία τις 25.000 €, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.

Παρέχεται η κάλυψη της δαπάνης για την αμοιβή του ενεργειακού επιθεωρητή, του συμβούλου έργου και κόστη τυχόν μελετών, ενώ σε περίπτωση τραπεζικού δανεισμού μέσω του προγράμματος, το δάνειο είναι άτοκο.

Τα έργα των ωφελούμενων (φυσικό και οικονομικό αντικείμενο) θα πρέπει να ολοκληρώνονται σε διάστημα δεκατριών μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής.

Τι αλλάζει σε σχέση με το πρώτο κύκλο

Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά είναι ίδια με αυτά του πρώτου κύκλου του «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον II». Οι βασικές αλλαγές σε σχέση με αυτόν είναι ότι:

• Η επιλογή χρηματοδοτικού σχήματος (Ίδια Κεφάλαια/δάνειο) θα δηλώνεται κατά το στάδιο καταχώρησης της αίτησης πριν την οριστική της υποβολή.
• Καταργείται το άνω όριο στην έβδομη εισοδηματική κατηγορία.
• Για την υπαγωγή της δηλούμενης κατασκευής ή χρήσης σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών θα πρέπει να αποτυπώνεται η καταβολή τουλάχιστον του 30% του συνόλου του ενιαίου ειδικού προστίμου.

Σημειώνεται ότι από την ημερομηνία έναρξης του πρώτου κύκλου του προγράμματος έως σήμερα έχουν υπαχθεί 42.228 αιτήσεις ωφελουμένων, συνολικού προϋπολογισμού άμεσης ενίσχυσης ύψους 398,5 εκατ. ευρώ.

Το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον» υλοποιείται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης) και από εθνικούς πόρους. Η συνολική δημόσια δαπάνη του προγράμματος (πρώτος και δεύτερος κύκλος) ανέρχεται σε 778 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα ύψιστης σημασίας για τη χώρα καθώς έχει αναβαθμίσει ενεργειακά πάνω από 60.000 κατοικίες κατά την περίοδο 2007-2013. Διαδραματίζει δε κρίσιμο ρόλο στην βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, δεδομένου ότι οι κατοικίες/νοικοκυριά αποτελούν έναν από τους πλέον σημαντικούς καταναλωτές ενέργειας στη χώρα, ενώ το 55% των κατοικιών έχουν κατασκευαστεί πριν το 1980 και είναι πολύ χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.

Πρεμιέρα τη 15η Ιουλίου κάνει η δεύτερη φάση του πολυαναμενόμενου «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ», οπότε και θα ξεκινήσει, διαδοχικά, η υποβολή των αιτήσεων ανά ομάδα περιφερειών στην ειδικά διαμορφωμένη πλατφόρμα του προγράμματος.

Στο πλαίσιο αυτού, παρέχεται επιδότηση έως 70% και άτοκα δάνεια για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Οι διαθέσιμοι πόροι θα ανέλθουν σε 250 εκατ. ευρώ, τα οποία εκτιμάται πως θα χρηματοδοτήσουν παρεμβάσεις σε 20.000-25.000 νοικοκυριά.

Τι αλλάζει

Ελάχιστες αλλαγές παρατηρούνται στη δομή του προγράμματος συγκριτικά με την πρώτη φάση, όπως προκύπτει από τον Οδηγό του που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στις βασικότερες συγκαταλέγεται η κατάργηση του άνω ορίου στην τελευταία εισοδηματική κατηγορία του προγράμματος – εκεί όπου δεν προβλέπεται επιχορήγηση, αλλά λήψη άτοκου δανείου. Ακόμη μία αλλαγή αποτελεί το γεγονός ότι, πλέον, για την υπαγωγή της δηλούμενης κατασκευής ή χρήσης σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών θα πρέπει να αποτυπώνεται η καταβολή τουλάχιστον του 30% του συνόλου του ενιαίου ειδικού προστίμου.

Από το πρόγραμμα μπορούν να επωφεληθούν μονοκατοικίες, πολυκατοικίες και μεμονωμένα διαμερίσματα, τα οποία διαθέτουν οικοδομική άδεια ή άλλο νομιμοποιητικό έγγραφο.

Ενεργειακή επιθεώρηση

Απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη είναι η διενέργεια ενεργειακής επιθεώρησης από ενεργειακό επιθεωρητή, ο οποίος και θα εκδίδει το απαιτούμενο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Οι παρεμβάσεις θα επιλέγονται σύμφωνα με τα ευρήματα της επιθεώρησης. Μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων θα διεξάγεται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση, ώστε να ελέγχεται κατά πόσο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι που είχαν τεθεί και κατά συνέπεια η αντίστοιχη επιχορήγηση. Το κόστος του ενεργειακού επιθεωρητή ή συμβούλου έργου θα καλύπτεται από το πρόγραμμα εφόσον βέβαια η αίτηση λάβει την απαιτούμενη έγκριση. Οι παρεμβάσεις που μπορούν να γίνουν από τους ενδιαφερόμενους θα αφορούν στις εξής κατηγορίες: αντικατάσταση κουφωμάτων, τοποθέτηση συστημάτων σκίασης, τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κτιριακό κέλυφος, αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης και αναβάθμιση συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης.

Σταδιακά

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά από τους υποψηφίους και υποχρεωτικά μέσω της επίσημης διαδικτυακής πύλης του προγράμματος (https://exoikonomisi.ypen.gr), μέχρι την εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού (ανά περιφέρεια). Για την αποφυγή φόρτου στο πληροφοριακό σύστημα η έναρξη υποβολής των αιτήσεων ορίζεται διαδοχικά ως εξής:

• Στις 15.7.2019 για τις περιφέρειες: Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα
• Στις 18.7.2019 για τις περιφέρειες: Δυτική Μακεδονία, Νησιά του Ιονίου, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησος, Βόρειο Αιγαίο, Κρήτη
• Στις 22.7.2019 για τις περιφέρειες: Αττική και Νότιο Αιγαίο.

Στο μεταξύ, εξακολουθεί να ισχύει η αποσύνδεση της υποχρέωσης λήψης δανείου από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, δηλαδή δεν είναι υποχρεωτική. Από εκεί και πέρα, η υποβολή των αιτήσεων θα γίνει με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια του φορολογικού έτους 2018 (εκκαθαρισμένες δηλώσεις φορολογίας) και για κάθε μία από αυτές ο προϋπολογισμός δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τα 25.000 ευρώ.

Τα μυστικά

Αναλυτικά τα 4+1 «κλειδιά» για την ένταξη στο πρόγραμμα:

1. Οι δικαιούχοι: Αίτηση συμμετοχής μπορούν να υποβάλλουν μόνο φυσικά πρόσωπα που:

• έχουν δικαίωμα κυριότητας (πλήρους ή ψιλής) ή επικαρπίας σε επιλέξιμη κατοικία
• πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια των κατηγοριών του προγράμματος.

Εφόσον η κατοικία για την οποία γίνεται η αίτηση κατά το φορολογικό έτος 2018 ενοικιάζεται/διατίθεται για βραχυχρόνια μίσθωση ή είναι κενή ή αφορά σε πρόσφατη απόκτηση ακινήτου, δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα έχουν μόνον ο πλήρης κύριος ή ο επικαρπωτής.

Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκυριότητα/επικαρπία) σε επιλέξιμη κατοικία, η αίτηση υποβάλλεται από έναν εκ των συγκυρίων/επικαρπωτών, μετά από συναίνεση των υπολοίπων.

2. Προϋποθέσεις ένταξης: Μία κατοικία, για να κριθεί επιλέξιμη θα πρέπει να πληροί τις εξής βασικές προϋποθέσεις:

• Να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1) του προσώπου που τη χρησιμοποιεί, για το έτος 2018.
• Να υφίσταται νόμιμα. Στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης της κατοικίας δε διαθέτει οικοδομική άδεια ή αυτή δεν ανταποκρίνεται στην τρέχουσα κατάσταση της κατοικίας, θα πρέπει να προσκομισθεί σχετικό νομιμοποιητικό έγγραφο, από το οποίο να προκύπτει ότι η συγκεκριμένη υφίσταται νόμιμα.
• Να έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), το οποίο έχει εκδοθεί μετά την 26.11.2017 σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Δ.
• Να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα.

Πολυκατοικίες

Αντίστοιχα, για να χαρακτηρισθεί μία πολυκατοικία επιλέξιμη κατοικία θα πρέπει να πληρούνται σωρευτικά τα ακόλουθα:

• Μετά από απόφαση γενικής συνέλευσης, να υποβληθεί σχετική αίτηση από εκπρόσωπο του συνόλου των ιδιοκτητών των διαμερισμάτων με στοιχεία σχετικά με την ικανοποίηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας του τμήματος του κτιρίου που χρησιμοποιείται ως κατοικία, καθώς και επιμέρους αιτήσεις από καθένα από τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που επιθυμούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα.
• Να υποβληθεί Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) που αφορά συνολικά στο τμήμα του κτιρίου που χρησιμοποιείται ως κατοικία.
• Να πραγματοποιούνται κοινόχρηστες παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης.
• Οι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που δεν εντάσσονται ή δε θέλουν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα να συμμετέχουν στην υλοποίηση των παρεμβάσεων που έχουν δηλωθεί στην απόφαση της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας με ίδια κεφάλαια.

3. Η επιχορήγηση: Τα ποσοστά επιχορήγησης αφορούν στον τελικό επιλέξιμο προϋπολογισμό παρεμβάσεων. Για το υπόλοιπο ποσοστό έως το 100% του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου, στη βάση σχετικού αιτήματος του ωφελουμένου.

Αξίζει να σημειωθεί πως για την 7η κατηγορία δικαιούχων του προγράμματος δεν προβλέπεται επιχορήγηση, αλλά δάνειο στο 100% του επιλέξιμου προϋπολογισμού και επιδότηση επιτοκίου. Με άλλα λόγια, δεν είναι δυνατή η υπαγωγή στη συγκεκριμένη κατηγορία χωρίς την επιλογή δανείου.

Η κατάταξη στις κατηγορίες του πίνακα γίνεται με βάση τα εισοδήματα της εκκαθαρισμένης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2018 (υποβολή 2019).

Εάν δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος κατά το φορολογικό έτος 2018, θα πρέπει να προσκομιστεί το αντίγραφο της σχετικής υπεύθυνης δήλωσης που έχει κατατεθεί στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική υπηρεσία (ΔΟΥ).

4. Επιλέξιμος προϋπολογισμός: Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός παρεμβάσεων ανά αίτηση ωφελουμένου δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 250 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας κύριας χρήσης της κατοικίας, όπως προκύπτει από το Ε9 του κάθε διαμερίσματος/μονοκατοικίας και τυχόν επιπλέον επιφάνειας κύριας χρήσης (m2) για την οποία προσκομίζεται βεβαίωση περαίωσης της διαδικασίας υπαγωγής της δηλούμενης κατασκευής ή χρήσης σε νόμο τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών και δεν έχει δηλωθεί στο Ε9, με μέγιστο κόστος παρεμβάσεων ανά μονοκατοικία/διαμέρισμα τις 25.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Στην περίπτωση διαμερίσματος σε πολυκατοικία, το παραπάνω ποσό περιλαμβάνει και την αναλογία των κοινοχρήστων.

Επιπρόσθετα, επιχορηγούνται από το πρόγραμμα σε ποσοστό 100% της δαπάνης, υπό την προϋπόθεση υπαγωγής της αίτησης σε αυτό και επίτευξης του ελάχιστου ενεργειακού στόχου, τα ακόλουθα:

α. Το κόστος που απαιτείται για τη διενέργεια των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων. H επιλέξιμη αμοιβή ανά ενεργειακή επιθεώρηση συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ καθορίζεται ως εξής:

i) για μονοκατοικία ή διαμέρισμα, η αμοιβή καθορίζεται σε 62 ευρώ επαυξημένη κατά 1,86 ευρώ/τ.μ. ωφέλιμης επιφανείας της ιδιοκτησίας, με μέγιστο επιλέξιμο ποσό ανεξαρτήτως επιφάνειας τα 310 ευρώ,

ii) για κτίρια πολλών ιδιοκτησιών κατοικίας (πολυκατοικία), όταν η επιθεώρηση αφορά στην πολυκατοικία, η αμοιβή καθορίζεται σε 62 ευρώ επαυξημένη κατά 1,24 ευρώ/τ.μ. συνολικής επιφανείας της «πολυκατοικίας», με μέγιστο επιλέξιμο ποσό ανεξαρτήτως επιφάνειας τα 806 ευρώ.

β. Η αμοιβή του συμβούλου έργου σχετικά με την υποβολή της αίτησης, την παρακολούθηση της υλοποίησης των παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας και ολοκλήρωσης του έργου συμπεριλαμβανομένης της προσκόμισης των δικαιολογητικών έως την τελική εκταμίευση, μέχρι του ποσού των 248 ευρώ ανά επιμέρους αίτηση, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Σε περίπτωση πολυκατοικίας, πρέπει να χρησιμοποιηθεί ο ίδιος σύμβουλος έργου για όλους τους ωφελούμενους και η αμοιβή του ορίζεται μέχρι του ποσού των 248 ευρώ συν 62 ευρώ για κάθε επιπλέον του πρώτου διαμερίσματος, με μέγιστο συνολικό ποσό 620 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

γ. Η αμοιβή για τυχόν μελέτες και εγκρίσεις απαιτούμενες από την κείμενη νομοθεσία για την ορθή υλοποίηση παρεμβάσεων (όπως για παράδειγμα αμοιβή για έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας, αμοιβή για μελέτη εσωτερικής εγκατάστασης φυσικού αερίου κ.λ.π.), μέχρι ποσού 248 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Σε περίπτωση πολυκατοικίας η αμοιβή για μελέτες ορίζεται μέχρι του ποσού των 248 ευρώ συν 62 ευρώ για κάθε επιπλέον του πρώτου διαμερίσματος, με μέγιστο συνολικό ποσό 620 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Για μονοκατοικία και μεμονωμένο διαμέρισμα, το συνολικό μέγιστο επιλέξιμο κόστος για τις περιπτώσεις α, β, και γ δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 992 ευρώ ανά αίτηση, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Σε περίπτωση πολυκατοικίας το συνολικό μέγιστο επιλέξιμο κόστος για τα α, β, και γ δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 2.604 ευρώ συνολικά, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Ο τελικός επιλέξιμος προϋπολογισμός (συνολικός και παρεμβάσεων) καθορίζεται βάσει των προσκομισθέντων παραστατικών δαπανών. Τόσο ο τελικός επιλέξιμος προϋπολογισμός όσο και το επιμέρους σύνολο των λοιπών δαπανών (α, β και γ) δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα αντίστοιχα συνολικά ποσά της απόφασης υπαγωγής καθώς και τα επιμέρους ανώτατα όρια παρεμβάσεων και λοιπών δαπανών του προγράμματος. Το είδος των λοιπών δαπανών θα πρέπει να δηλώνεται προ της υπαγωγής.

Οι υπερβάσεις από την τσέπη ή με δάνειο

Οι ωφελούμενοι ανάλογα με την οικογενειακή τους κατάσταση και το πλήθος των εξαρτώμενων τέκνων δικαιούνται την αντίστοιχη επιχορήγηση και είτε αναλαμβάνουν την πληρωμή του υπόλοιπου ποσού με ίδια κεφάλαια είτε συνάπτουν δανειακή σύμβαση, εφόσον το επιθυμούν, για το ποσό που θα επιλέξουν ή για το ποσό που θα τους εγκριθεί από το χρηματοπιστωτικό οργανισμό με 100% επιδότηση επιτοκίου, είτε με συνδυασμό των παραπάνω.

Ίδια κεφάλαια

Στην περίπτωση κάλυψης της ιδιωτικής συμμετοχής μόνο με ίδια κεφάλαια δεν υπάρχει η δυνατότητα προκαταβολής από το πρόγραμμα. Συνεπώς, ο ωφελούμενος δεν λαμβάνει προκαταβολή από το χρηματοπιστωτικό οργανισμό, μπορεί όμως και μόνο μέσω τραπεζικού συστήματος και ανεξαρτήτως αριθμού τραπεζικών λογαριασμών/τραπεζικών ιδρυμάτων να δώσει προκαταβολή από το ποσό των ιδίων κεφαλαίων. Μετά την αποπληρωμή του ποσού των ιδίων κεφαλαίων (συνυπολογίζοντας τυχόν προκαταβολή που έχει δοθεί) και την προσκόμιση των αντίστοιχων αποδεικτικών στοιχείων στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Α.Ε. (extrait λογαριασμών κ.λπ.), εκταμιεύεται η επιχορήγηση για πληρωμή των αναδόχων/ προμηθευτών σε τραπεζικό λογαριασμό τους από το χρηματοπιστωτικό οργανισμό.

Τραπεζικός δανεισμός

Το επιτόκιο της δανειακής σύμβασης ανέρχεται σε 4% και είναι επιδοτούμενο σε ποσοστό 100%. Οσον δε αφορά στους όρους της δανειακής σύμβασης έχουν ως εξής:

• Δεν είναι επιτρεπτή η απαίτηση από το χρηματοπιστωτικό οργανισμό εμπράγματων εξασφαλίσεων για τη χορήγηση του δανείου. Επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, η δυνατότητα να τεθεί εγγυητής κατά την υποβολή της αίτησης για υπαγωγή στο πρόγραμμα, σε όσες περιπτώσεις το επιθυμούν οι πολίτες προκειμένου να βελτιώσουν την πιστοληπτική τους ικανότητα και ιδίως στις περιπτώσεις ηλικιωμένων, ανηλίκων, καθώς και πολιτών που στερούνται επαρκούς ατομικού εισοδήματος, όπως ενδεικτικά οικοκυρές και άνεργοι.
• Η διάρκεια του δανείου είναι 4, 5 ή 6 έτη και η επιδότηση επιτοκίου αφορά σε όλη τη διάρκεια του δανείου.
• Η τοκοχρεωλυτική απόσβεση του δανείου γίνεται με μηνιαία συχνότητα πληρωμής δόσεων και σταθερό επιτόκιο καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου.
• Παρέχεται η δυνατότητα για πρόωρη μερική ή ολική εξόφληση του δανείου χωρίς επιβάρυνση του δανειολήπτη.

Ξεκινά στις 12 Ιουλίου ο νέος κύκλος υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον» με τον οδηγό εφαρμογής που θα περιλαμβάνει τα κριτήρια και τα δικαιολογητικά υπαγωγής των νοικοκυριών να δημοσιεύεται την ερχόμενη εβδομάδα.

Όπως κάνει γνωστό ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μιχάλης Βερροιόπουλος, «οι αιτήσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα θα μπορούν να υποβληθούν από τις 12 Ιουλίου με την πλατφόρμα που λειτούργησε και στον πρώτο κύκλο να ανοίγει τις πύλες της σταδιακά ανά ομάδα περιφερειών της χώρας».

Ο ίδιος αναγγέλλει και τη «διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων των δικαιούχων νοικοκυριών. Συγκεκριμένα», όπως σημειώνει, «η έβδομη κατηγορία στην οποία είχαν δυνατότητα χορήγησης άτοκου δανείου, όχι επιδότησης, φυσικά πρόσωπα και οικογένειες με εισόδημα έως 40.000 ευρώ θα ανέβει στα 80.000 ευρώ».

Το νέο «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον» σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα έχει προϋπολογισμό της τάξης των 270 εκατ. ευρώ και θα αφορά περί τα 25.000 νοικοκυριά. Το ανώτατο ποσοστό επιδότησης για τις υπόλοιπες έξι κατηγορίες θα κυμαίνεται από 50% μέχρι 70% του επιλέξιμου προϋπολογισμού εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών. Τα συγκεκριμένα όρια είναι προσαυξημένα κατά 5% ανά προστατευόμενο μέλος.

Το νέο «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον» προβλέπει εκτός από την απευθείας επιχορήγηση των νοικοκυριών και την επιδότηση δανείου (άτοκο) για τα νοικοκυριά που θέλουν να προχωρήσουν σε οικοδομικές εργασίες προκειμένου να πετυχαίνουν εξοικονόμηση δαπανών ενέργειας.

Οι παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται είναι τέσσερις:

1. Αντικατάσταση κουφωμάτων.
2. Τοποθέτηση ή αναβάθμιση θερμομόνωσης.
3. Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης ή ψύξης.
4. Σύστημα ζεστού νερού χρήσης με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αξιοποίηση ενεργειακού επιθεωρητή – η επιλογή γίνεται από μητρώο που θα συσταθεί – ο οποίος και θα καθορίσει τις απαιτούμενες οικοδομικές εργασίες. Πριν από την υποβολή της αίτησης ο επιθεωρητής θα πρέπει να τις καταγράψει εκδίδοντας το Α’ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ). Μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων, οι ωφελούμενοι απευθύνονται εκ νέου σε ενεργειακό επιθεωρητή, ώστε να διενεργηθεί δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση της ιδιοκτησίας τους και να εκδοθεί νέο ΠΕΑ (Β’ ΠΕΑ). Βάσει αυτού και κατόπιν της διαπίστωσης επίτευξης του ενεργειακού στόχου καταβάλλονται στους ωφελούμενους τα κίνητρα του προγράμματος. Η δαπάνη για το κόστος των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων, η δαπάνη του συμβούλου έργου καθώς και τυχόν δαπάνες μελετών, καλύπτονται από το Πρόγραμμα υπό την προϋπόθεση υπαγωγής της αίτησης και επίτευξης του ελάχιστου ενεργειακού στόχου του προγράμματος.

Οι επιλέξιμες για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα κατοικίες είναι η μονοκατοικία, η πολυκατοικία καθώς και το μεμονωμένο διαμέρισμα. Επισημαίνεται ότι σε καμία περίπτωση δεν είναι επιλέξιμες οι ιδιοκτησίες του κτιρίου που δεν χρησιμοποιούνται για κατοικία (π.χ. κατάστημα στο ισόγειο κτιρίου). Θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, να υφίσταται νόμιμα, να έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης σε κατηγορία ίση ή χαμηλότερης της «Δ» και να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα.

Ένα νέο εργαλείο για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών σχεδιάζει να θέσει δοκιμαστικά σε εφαρμογή το φθινόπωρο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο λόγος για τις δημοπρασίες ενεργειακής αποδοτικότητας, ένα μοντέλο ενεργειακών παρεμβάσεων το οποίο χρησιμοποιείται ήδη σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, καθώς δίνει τη δυνατότητα με τα κονδύλια που διαθέτει κάθε φορά η πολιτεία να αναβαθμίζονται πολύ περισσότερα κτήρια, συγκριτικά με άλλες μεθόδους – όπως η επιδότηση των ιδιοκτήτων, μέσω προγραμμάτων σαν το «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον».

Πιλοτικός διαγωνισμός το φθινόπωρο

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Ν», αν και το ΥΠΕΝ έχει διασφαλίσει ένα ποσό περί τα 20 εκατ. ευρώ για τη διενέργεια δημοπρασιών, ο προϋπολογισμός του πρώτου πιλοτικού διαγωνισμού του φθινοπώρου θα είναι αρκετά μικρός, καθώς θα κινείται γύρω στο 1 εκατ. ευρώ. Ο λόγος είναι πως το υπουργείο θέλει σε πρώτη φάση να δοκιμάσει την εφαρμογή του εργαλείου, ώστε να διαπιστωθεί πώς θα λειτουργήσει στην πράξη.

Σε κάθε περίπτωση, το ΥΠΕΝ «βλέπει» αυτό το μοντέλο ως συμπληρωματικό στα προγράμματα εξοικονόμησης μέσω παροχής επιδότησης. Ενδεικτικό είναι πως, παράλληλα με τον σχεδιασμό της πιλοτικής δημοπρασίας, τον Ιούνιο αναμένεται να προκηρύξει ένα νέο «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον», προϋπολογισμού 250 εκατ. ευρώ, για την ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον 22.500 κατοικιών.

Το νέο «Εξοικονομώ» θα έχει ελάχιστες διαφοροποιήσεις από το πρόγραμμα που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, με μία ίσως από τις σημαντικότερες το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, θα προστεθεί μία επιπλέον κατηγορία δικαιούχων, για ακόμη μεγαλύτερα ατομικά ή οικογενειακά εισοδήματα, οι οποίοι θα λαμβάνουν μόνον επιδότηση επιτοκίου για το δάνειο που θα συνάψουν. Επίσης, βελτιωμένη θα είναι η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής των αιτήσεων, ώστε να μην ανακύψουν τα προβλήματα διακοπών λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος, που είχαν παρουσιαστεί στο «Εξοικονομώ» ΙΙ.

Λίστα επιλέξιμων παρεμβάσεων αναβάθμισης

Από την άλλη πλευρά, η φιλοσοφία της πιλοτικής δημοπρασίας ενεργειακής αποδοτικότητας θα είναι παρόμοια με τους ανάλογους διαγωνισμούς στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η πολιτεία καθορίζει το σύνολο των επιλέξιμων παρεμβάσεων αναβάθμισης (π.χ. θερμομονώσεις, αλλαγές κουφωμάτων, αναβαθμίσεις συστημάτων θέρμανσης). Οι εταιρείες ή οι κοινοπραξίες που θα συμμετάσχουν θα υποβάλουν τη λίστα των κατοικιών που σχεδιάζουν να αναβαθμίσουν ενεργειακά, ενώ θα είναι στη διακριτική τους ευχέρεια ποιες παρεμβάσεις θα προγραμματίσουν για κάθε ακίνητο και ποιες όχι.

Έτσι, θα μπορούν π.χ. να επιλέξουν να συμπεριλάβουν στη λίστα τους μόνο σπίτια που θα αναβαθμιστούν ριζικά, ή και κατοικίες στις οποίες θα κάνουν «στοχευμένες» παρεμβάσεις (για παράδειγμα, εγκαθιστώντας ηλιακούς θερμοσίφωνες). Ο ανάδοχος που θα επιλεγεί θα είναι η εταιρεία ή η κοινοπραξία που θα υποβάλει εκείνο το σχέδιο το οποίο, για το ποσό που θα διαθέσει η πολιτεία, θα πετυχαίνει τη μεγαλύτερη ενεργειακή εξοικονόμηση.

Πάντως, με δεδομένο ότι κάθε συμμετέχων θα πρέπει να προσεγγίσει έναν σεβαστό αριθμό ιδιωτών, ώστε να συμπεριλάβει τα ακίνητά τους στην προσφορά του, είναι πιθανή η εμπλοκή και των εταιρειών προμήθειας ρεύματος και φυσικού αερίου, ανοίγοντας έτσι για αυτές έναν ακόμη δρόμο για την παροχή ενεργειακών υπηρεσιών στους πελάτες τους. Από την άλλη πλευρά, το ΥΠΕΝ θέλει να προχωρήσει διερευνητικά, καθώς συμμερίζεται τον φόβο για πυροδότηση τάσεων συγκεντροποίησης στους επαγγελματικούς κλάδους που «αγγίζει» η ενεργειακή εξοικονόμηση, όπως επίσης και για αύξηση του εισαγόμενου σχετικού εξοπλισμού.

Μείωση του κόστους

Η εμπειρία του εξωτερικού δείχνει πως μέσω των δημοπρασιών μειώνεται κατακόρυφα το κόστος των παρεμβάσεων, αφού έχουν καταγραφεί ελαττώσεις έως και 40% ανά Ktoe (χιλιάδες τόνους ισοδύναμου πετρελαίου). Επίσης, επειδή οι διαγωνισμοί αφορούν αναβαθμίσεις μαζικής κλίμακας, κατά κανόνα σε αυτούς λαμβάνουν μέρος μεγάλες τεχνικές εταιρείες ή κονσόρτσιουμ.

Πρόγραμμα-μαμούθ για ενεργειακή αναβάθμιση 40.000 κατοικιών τον χρόνο ώς το 2030 προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) που ετοίμασε το αρμόδιο υπουργείο και θα δοθεί σε διαβούλευση, πιθανότατα από σήμερα. Θα προβλέπει, μεταξύ άλλων, κίνητρα για ανακαίνιση «σπάταλων» κτιρίων, που θα φθάνει ώς την κατεδάφισή τους και την κατασκευή νέων με μικρότερη ή και μηδενική κατανάλωση ενέργειας, η οποία θα εξασφαλίζεται μέσα από «έξυπνες» συσκευές και την κάλυψη των αναγκών από ίδιες πηγές, π.χ. γεωθερμία, φωτοβολταϊκά, ενεργειακή αξιοποίηση σκουπιδιών.

Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 5,5 εκατ. κτίρια, από τα οποία το 65% έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980 και την εφαρμογή του πρώτου κανονισμού θερμομόνωσης. Η αρχή θα γίνει με την αναβάθμιση των δημόσιων κτιρίων, με ένα πρόγραμμα ύψους ενός δισ. ευρώ, που θα ξεκινήσει από νοσοκομεία και σχολικές μονάδες. Στόχος, όπως έχει δηλώσει ο Γιώργος Σταθάκης, είναι ώς το 2030 να μειωθεί η συνολική κατανάλωση ενέργειας κατά 32%, σε συνδυασμό με τη στροφή στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), που θα καλύπτουν το 32% της κατανάλωσης. Η επιλογή αυτή θα συνδυαστεί με μείωση της εξάρτησης από το εισαγόμενο πετρέλαιο, αλλά και τον εγχώριο ρυπογόνο λιγνίτη, ενώ κύρια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι οι ΑΠΕ, οι οποίες θα καλύπτουν το 55% των συνολικών αναγκών (βλ. πίνακα με τα μερίδια καυσίμων).

Έμφαση δίνεται στον ενεργοβόρο κτιριακό τομέα, όπου προβλέπεται ότι θα εξασφαλίζεται από «πράσινες» πηγές το 30% της θέρμανσης και της ψύξης. Στις μεταφορές οι ΑΠΕ θα φθάσουν το 14%, με έμφαση στα ηλεκτρικά οχήματα σε σημαντικούς τομείς, όπως τα ταξί και τα λεωφορεία αστικών μεταφορών, που θα συνδυαστεί με ένα μεγάλο πακέτο χρηματοδότησης και άλλων κινήτρων για τη δημιουργία δικτύου τροφοδοσίας.

Το φιλόδοξο πρόγραμμα, που θέτει σε διαβούλευση το υπουργείο, υπερκαλύπτει τις υποχρεώσεις της Ελλάδας στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και συνοψίζεται σε τρεις βασικές παρεμβάσεις:

● Τη μείωση των εκπομπών αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου κατά 31% για ρύπους που είναι εκτός του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων και κατά 63% για τους εντός συστήματος εμπορίας, με έτος αναφοράς το 2005. Οι αντίστοιχοι ευρωπαϊκοί στόχοι είναι 16% και 43%. Οι εκπομπές ανά τομέα το 2005 άγγιζαν τους 120 Mt και το 2030 θα είναι κοντά στους 50 (βλ. πίνακα εξέλιξης εκπομπών CO2).

● Τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο 32% του ενεργειακού μείγματος, έναντι 30% του ευρωπαϊκού στόχου.

● Την εξοικονόμηση στη συνολική κατανάλωση ενέργειας κατά 32%, σε σχέση με το 2007. Το Εθνικό Σχέδιο προβλέπει εξοικονόμηση ενέργειας κατά 8,5 Mtoe (εκατομμύρια τόνοι ισοδύναμου πετρελαίου), ώστε η συνολική κατανάλωση να μην υπερβαίνει τα 18,7 Mtoe.

Οι ΑΠΕ, με ορίζοντα το 2030 (βλ. πίνακα εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ), θα γίνουν πλέον η κύρια πηγή ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας στη θέση των ορυκτών καυσίμων.

Σε επίπεδο χαμηλής τάσης αναμένεται να εγκατασταθούν στην ελληνική επικράτεια πάνω από 500 MW φωτοβολταϊκών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων σχημάτων εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού. Η επίτευξη του στόχου αυτού συνοδεύεται από υπερδιπλασιασμό της εγκατεστημένης ισχύος με νέες μονάδες 9 GW, από τις οποίες περίπου το 90% προβλέπεται να είναι αιολικοί και φωτοβολταϊκοί σταθμοί. Στο σχέδιο σημειώνεται επίσης ότι σε αυτά τα επίπεδα διείσδυσης μονάδων ΑΠΕ, προκύπτουν επιπλέον ανάγκες σε αποθήκευση ενέργειας.

Η πρόβλεψη για αυτή τη νέα εγκατεστημένη ισχύ από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, όπως προκύπτει σε ετήσια μεγέθη, αποτυπώνει το μέγεθος της πρόκλησης για την επίτευξη του εθνικού στόχου για συμμετοχή των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και συνολικά. Συγκεκριμένα, αν και υπάρχει το ανάλογο τεχνικό και οικονομικό δυναμικό, πρέπει να επιτευχθούν σε επίπεδο δεκαετίας ετήσιοι ρυθμοί ανάπτυξης σωρευτικά για αυτές τις τεχνολογίες που δεν εμφανίστηκαν στη χώρα μας κατά το παρελθόν, με εξαίρεση την περίοδο 2011-2013 που όμως έγινε με μη οικονομικά ορθό και τελικά βιώσιμο τρόπο.